04-07-2018 16:58
Ομιλία του Υπουργού Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως κ. Ιωνά Νικολάου στο σεμινάριο με θέμα: «Οικονομική και Χρηματιστηριακή Εγκληματικότητα»
Θα ήθελα, κατ’ αρχήν, να ευχαριστήσω το Υπουργείο Δικαιοσύνης της Γαλλίας και τη Γαλλική Πρεσβεία στη Λευκωσία για την άρτια διοργάνωση του εξαίρετου αυτού σεμιναρίου, καθώς και για την ευκαιρία που μου προσφέρεται για να απευθύνω χαιρετισμό για την ολοκλήρωση των εργασιών του.
Όταν μου ζητήθηκε να ανέβω στο βήμα για τον σκοπό αυτό, ήμουν ήδη βέβαιος ότι το Σεμινάριο θα είχε επιτυχή κατάληξη. Τόσο λόγω του υψηλού επιπέδου των ομιλητών του, όσο και λόγω της προόδου που έχει σημειωθεί, όπως διαπιστώθηκε αυτές τις δύο μέρες, στους πολύ σημαντικούς τομείς της οικονομικής και χρηματιστηριακής εγκληματικότητας, δηλαδή της πάταξης του οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος, της πάταξης και πρόληψης της διαφθοράς, του εντοπισμού και πρόληψης ξεπλύματος χρήματος, της κατάσχεσης περιουσίας, της δέσμευσης και δήμευσης των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Τομείς με έντονα παγκόσμιο χαρακτήρα όπου η διεθνής και διασυνοριακή συνεργασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Οι υποχρεώσεις μου ως Υπουργός, με κράτησαν μακριά από την Κύπρο αυτές τις μέρες, όμως έχω ενημερωθεί για τις εργασίες του σεμιναρίου, το οποίο φαίνεται να έχει στεφθεί με απόλυτη επιτυχία, και για τις πολύ σημαντικές εισηγήσεις των εκλεκτών ομιλητών, τις καλές πρακτικές και απόψεις που εκφράστηκαν και ανταλλάχθηκαν, και που κρίνονται εποικοδομητικές για τη συνέχιση της αγαστής μας συνεργασίας.
Η πρόληψη της διαφθοράς όπως με έμφαση έχει επισημανθεί κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου αποτελεί, μεταξύ άλλων, πολύ σημαντικό παράγοντα στην καταστολή του οργανωμένου, και μη οργανωμένου, οικονομικού εγκλήματος το οποίο, τα τελευταία χρόνια, ένεκα και της οικονομικής κρίσης, έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις τόσο σε εθνικό, όσο και σε διεθνές επίπεδο και κατέστησε την ανάγκη λήψης μέτρων ακόμη πιο επιτακτική.
Για τον λόγο αυτό, η παρούσα Κυβέρνηση, θέτοντας εξαρχής την πάταξη της διαφθοράς ως εθνική προτεραιότητα και ,κατ’ επέκταση, προτεραιότητα με διασυνοριακές προεκτάσεις, εκτός από τα μέτρα πρόληψης και καταστολής της, ενίσχυσε το θεσμικό πλαίσιο που σχετίζεται με την κατάσχεση περιουσίας και τη δέσμευση και δήμευση των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, περιλαμβανομένων και των διασυνοριακών παράνομων δραστηριοτήτων. Για πρώτη φορά στη χώρα μας λήφθηκαν μέτρα που ενισχύουν την πολιτική λογοδοσία, τη διαφάνεια και τη χρηστή διοίκηση και συνδέονται αμέσως με την πρόληψη και καταστολή της διαφθοράς. Μεταξύ άλλων, προωθείται η δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς, ως Εθνική Αρχή Εποπτείας και Συντονισμού σε θέματα διαφθοράς - στα πρότυπα των συστάσεων της GRECO, η διεύρυνση της διαφάνειας στις διαδικασίες λήψης δημοσίων αποφάσεων μέσω της ρύθμισης των δραστηριοτήτων lobby στη χώρα μας, η παροχή συμπληρωματικής προστασίας όσων καταγγέλλουν ή παρέχουν επώνυμες ή ανώνυμες πληροφορίες, που σχετίζονται με πράξεις διαφθοράς.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η σύσταση αυτόνομης Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου στην Αστυνομία, η οποία διερευνά υποθέσεις εναντίον μελών της Αστυνομίας για θέματα διαφθοράς.
Στο σημείο αυτό, οφείλω να αναφέρω ότι ,για πρώτη φορά, και για σκοπούς που έχω ήδη επισημάνει, διαμορφώθηκε Εθνική Στρατηγική κατά της Διαφθοράς, στο πλαίσιο της οποίας εφαρμόζονται πολιτικές και δράσεις, μέτρα και αποφάσεις, ως έμπρακτη προσπάθεια ολιστικής αντιμετώπισης του φαινομένου της πάταξης της διαφθοράς και των διαστάσεων του οικονομικού εγκλήματος που σας απασχόλησαν στο σεμινάριο.
Βέβαια η μάχη κατά του οικονομικού εγκλήματος, προϋποθέτει αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου, οι οποίοι όπως πολύ ορθά έχουν επισημάνει και οι εκλεκτοί ομιλητές, θα διενεργούνται προληπτικά μέσω των εποπτικών Αρχών.
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα μελετήσουμε τις πρακτικές που ακολουθούνται στην Γαλλία όπως:
- η δημιουργία κεντροποιημένου αρχείου συλλογής πληροφοριών, με την δια λειτουργική διασύνδεση αρχείων διαφόρων Υπηρεσιών (όπως κοινωνικών ασφαλίσεων)
- ο ορισμός Εισαγγελέα που θα ασχολείται ειδικά με τη διερεύνηση οικονομικής φύσεως αδικημάτων, θέμα το οποίο βέβαια θα πρέπει να συζητήσουμε με τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας.
- η μελέτη σύστασης περιφερειακών γραφείων για ανακρίσεις οικονομικού εγκλήματος, λαμβανομένου βέβαια υπόψη του μεγέθους της χώρας μας.
Είναι, επίσης, σαφές όπως πολύ ορθά έχετε επισημάνει, ότι όλοι οι τομείς δράσεις πρόληψης και καταστολής της οικονομικής και χρηματιστηριακής εγκληματικότητας προϋποθέτουν την εφαρμογή αποτελεσματικών μηχανισμών διεθνούς και διασυνοριακής συνεργασίας.
Στο πλαίσιο αυτό μεριμνούμε για τη συνεχή ενδυνάμωση των μηχανισμών αυτών, τόσο στην αποτελεσματική εφαρμογή των μηχανισμών που ήδη εφαρμόζονται στη μεταξύ μας δικαστική συνεργασία, αλλά και στην υποστήριξη και υιοθέτηση νέων εφαρμογών που θα την καταστήσουν ακόμη πιο αποτελεσματική, επιλύοντας τα προβλήματα και αδυναμίες που από κοινού έχουμε κατά καιρούς επισημάνει.
Ειδικότερα, με το νέο εργαλείο ευρωπαϊκής εντολής έρευνας, έχουμε όλοι δεσμευτεί στην εφαρμογή μηχανισμών ταχύτερης ανταπόκρισης, 90 ημερών, στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν ειδικοί λόγοι παράτασης χρόνου. Εντός του πλαισίου αυτού, οι δικαστικές διαδικασίες θα πρέπει να ολοκληρώνονται μέσα σε 30 ημέρες. Αυτό θα εξυπηρετήσει σημαντικά, όχι μόνο στην αποτελεσματική διερεύνηση των υποθέσεων αυτών, αλλά και στην πρόληψη εγκλήματος.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συνεχής παρακολούθηση και ενδυνάμωση του πλαισίου ανταπόκρισης σε αιτήματα δικαστικής συνδρομής, που περιλαμβάνουν την εγγραφή και εκτέλεση διατάγματος δέσμευσης ή δήμευσης ξένης χώρας, καθώς και του πλαισίου έκδοσης, σε εθνικό επίπεδο, διατάγματος δέσμευσης ή εγγραφής και εκτέλεσης διατάγματος δέσμευσης εσόδων ή οφέλους από παράνομες δραστηριότητες.
Ο αγώνας για καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ενδυναμώνεται ,ακόμη περισσότερο, με τη σωστή αξιοποίηση του δικτύου ανταλλαγής πληροφοριών μέσω της Europol, καθώς και της ανταλλαγής πληροφοριών, μέσω καναλιών ευρωπαϊκής και διεθνούς συνεργασίας, σε θέματα χρηματοοικονομικών λογαριασμών και εντοπισμού κεφαλαίων, τα οποία δεν φορολογούνται ή δεν δηλώνονται στα κράτη που υπάγονται φορολογικά οι δικαιούχοι τους.
Ενισχύοντας τους μηχανισμούς ταχύτερης ανταπόκρισης στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής εντολής έρευνας και στην απαίτηση για 90 μέρες, προχωρούμε στην ενδυνάμωση του αρμοδίων Τμημάτων στην Αστυνομία. Περαιτέρω, οι προσπάθειες μας κατευθύνονται στην ενδυνάμωση του τομέα πάταξης του οικονομικού εγκλήματος, με την αναβάθμισητου Γραφείου Διερεύνησης Οικονομικού Εγκλήματος του Αρχηγείου Αστυνομίας, με τη σύσταση ειδικού Κλάδου. Στόχος είναι η στελέχωσή του με έμπειρους ανακριτές, νομικούς και εξειδικευμένους λογιστές/ ελεγκτές που θα αναλαμβάνουν τη διερεύνηση όλων των σοβαρών υποθέσεων οικονομικής φύσεως σε εθνικό επίπεδο.
Σημαντική είναι και η δρομολογούμενη σύσταση Γραφείων Διερεύνησης Οικονομικού Εγκλήματος στα Επαρχιακά ΤΑΕ Λευκωσίας και Λεμεσού, στο πλαίσιο της οποίας θα μπορούσε να μελετηθεί η εισήγησή σας για συγκρότηση περιφερειακών γραφείων διερεύνησης υποθέσεων οικονομικού εγκλήματος.
Οι προσπάθειές για πάταξη του εγκλήματος, όμως, θα ήταν ελλιπείς, σύμφωνα και με τη ΜΟΚΑΣ, χωρίς τη δυνατότητα αποστέρησης του εγκληματία από το προϊόν του αδικήματος μέσω της δέσμευσης και δήμευσης των παράνομων εσόδων. Χαίρομαι που διαπιστώνω ότι και σε αυτό τον τομέα έχει επιτευχθεί πρόοδος.
Η πρόοδος, βέβαια, δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί και χωρίς τη στενή και άψογη – όπως με ικανοποίηση διαπιστώνω - συνεργασία μεταξύ των Αρχών των χωρών μας. Συνεργασία η οποία αποτελεί την επιτομή των ιστορικά φιλικών σχέσεων μεταξύ Γαλλίας και Κύπρου, οι οποίες πηγάζουν από την αμοιβαία εκτίμηση της ιστορίας, του πολιτισμού και της κουλτούρας των λαών μας και των κοινών αρχών της δικαιοσύνης, της ισότητας και της δημοκρατίας που μας χαρακτηρίζουν.
Η συνεργασία αυτή δεν περιορίζεται στην ανταλλαγή πληροφοριών μέσω των Liason Officers της Γαλλίας και της Κύπρου και στην εκτέλεση αιτημάτων, αλλά επεκτείνεται και σε θέματα εκπαίδευσης και επιμόρφωσης των ανακριτών μας με βάση τα ισχύοντα πρότυπα των δύο χωρών.
Αυτή η αγαστή συνεργασία ενδυναμώθηκε και επισφραγίστηκε σήμερα με την υπογραφή προ ολίγου της Κοινής Δήλωσης συνεργασίας για την καταπολέμηση του οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος μεταξύ των Κυπριακών Αρχών και των Γαλλικών Αρχών, η οποία φέρνει τις χώρες μας ακόμη πιο κοντά στην επίτευξη των κοινών μας στόχων.
Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω ,για ακόμη μια φορά, το Υπουργείο Δικαιοσύνης της Γαλλίας και τη Γαλλική Πρεσβεία στη Λευκωσία για την αξιέπαινη αυτή προσπάθειά τους και με την αισιοδοξία και πεποίθηση ότι όσο η μεταξύ μας συνεργασία μεγαλώνει τόσο τα φαινόμενα διαφθοράς και χρηματοοικονομικής εγκληματικότητας που ταλανίζουν το παγκόσμιο γίγνεσθαι θα μειώνονται και, γιατί όχι, θα ελαχιστοποιούνται.
____________
ΕΚ/ΑΜ/ΣΧ
Σχετικά Ανακοινωθέντα
29-08-2024 16:57
Έρευνα Εργατικού Δυναμικού (ΕΕΔ): 2o τρίμηνο 2024
27-08-2024 15:01
Ανακοίνωση της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς προς Λομπίστες