21-10-2023 11:30
Χαιρετισμός της Υφυπουργού Κοινωνικής Πρόνοιας στο 30ο Παγκύπριο Συνέδριο ΠΣΣΕ
Ευχαριστώ τον αγαπητό φίλο κ. Ηλία Δημητρίου, Προέδρο του Παγκύπριου Συντονιστικού Συμβουλίου Εθελοντισμού (ΠΣΣΕ) για την πρόσκληση. Το 30ό Συνέδριο του ΠΣΣΕ πραγματοποιείται φέτος με ένα θέμα ιδιαίτερα σημαντικό και ενδιαφέρον: «Η δράση και το έργο των ΜΚΟ – Όρια, Ευθύνες και ο Ρόλος του Κράτους».
Γενικότερα, τα Ετήσια Συνέδρια του ΠΣΣΕ αποτελούν ευκαιρία για ανταλλαγή απόψεων, εισηγήσεων και ιδεών για θέματα που αφορούν στην κυπριακή κοινωνία, ενώ ταυτόχρονα αποτελούν και δράσεις κινητοποίησης και συμμετοχής των Εθελοντικών Οργανώσεων σε παγκύπρια βάση.
H δράση του οργανωμένου εθελοντισμού στην Κύπρο αποτελεί πλέον μέρος ενός ευρύτερου συστήματος παροχής υπηρεσιών, ενώ ο ρόλος των εθελοντικών οργανώσεων είναι πολυδιάστατος και διευρύνεται σε όλο το φάσμα της κοινωνικής ζωής. Το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας βλέπει τους οργανωμένους εθελοντές της Κύπρου ως πολύτιμους συνεργάτες που δρουν επικουρικά στον ρόλο του κράτους.
Ο ρόλος των Εθελοντικών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ) διευρύνεται σε όλο το φάσμα της κοινωνικής ζωής. Από την εθελοντική προσπάθεια ανακούφισης του ανθρώπινου πόνου, μέχρι την προσφορά σε κοινωνικά αποκλεισμένα άτομα ή ομάδες ή την παροχή υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό, αλλά και ευρύτερα εμπλέκεται σε όλες τις πτυχές της κοινωνικής δραστηριότητας.
Το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας έχει αναπτύξει αξιόλογη συνεργασία με το Οργανωμένο Εθελοντικό Κίνημα και έχει επιτύχει την εφαρμογή και τη βελτίωση υπηρεσιών για κάλυψη σημαντικών κοινωνικών αναγκών, όπως η φροντίδα παιδιών σχολικής και προσχολικής ηλικίας, η 24ωρη και διημερεύουσα φροντίδα ηλικιωμένων, η 24ωρη και διημερεύουσα φροντίδα ηλικιωμένων ατόμων με αναπηρίες, η παροχή Συμβουλευτικής και Ψυχοκοινωνικής στήριξης και η κάλυψη εξειδικευμένων αναγκών θυμάτων βίας στην οικογένεια, θυμάτων εμπορίας και σεξουαλικής εκμετάλλευσης, ασυνόδευτων ανήλικων και άλλων ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.
Μέσα από τα Σχέδια Κρατικών Ενισχύσεων του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας παρέχεται σε ετήσια βάση οικονομική στήριξη σε ΜΚΟ και Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης που λειτουργούν προγράμματα στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας.
Τα τελευταία χρόνια, υπάρχει σημαντική αύξηση τόσο στον αριθμό των προγραμμάτων και φορέων που επιχορηγούνται μέσω των Σχεδίων Κρατικών Ενισχύσεων που διαχειρίζονται οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, όσο και στον συνολικό προϋπολογισμό, ο οποίος για το 2022 ανήλθε στα € 15.8 εκατομμύρια, ενώ για το 2023 προβλέπονται δαπάνες πέραν των €17 εκατομμυρίων. Επιπρόσθετα, το 2022 επιχορηγήθηκαν συνολικά 290 προγράμματα κοινωνικής φροντίδας από 163 φορείς.
Τα Σχέδια Κρατικών Ενισχύσεων αξιολογούνται σε ετήσιο επίπεδο και προσαρμόζονται στις νέες απαιτήσεις, προτεραιότητες και αναφυόμενες ανάγκες της κοινωνίας, αλλά και των διαφόρων Φορέων που επιχορηγούνται από αυτά. Η αξιολόγηση των αιτήσεων γίνεται στη βάση μιας σειράς κριτηρίων, ποσοτικών, αλλά και ποιοτικών, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η γεωγραφική περιοχή, το μέγεθος της κοινότητας, το είδος του προγράμματος, ο αριθμός των εξυπηρετούμενων, τα οικονομικά δεδομένα της Οργάνωσης κ.ά.
Θέλω να καταστήσω ξεκάθαρο ότι οι κρατικές ενισχύσεις δεν είναι θεσμοθετημένες. Δηλαδή, δεν σημαίνει ότι το ίδιο ποσό που έλαβε τη μία χρονιά μια ΜΚΟ, θα λάβει και την επόμενη. Θα εξαρτηθεί από την αξιολόγηση των κριτηρίων. Άλλωστε, κοινός στόχος πρέπει να είναι τα προγράμματα να είναι βιώσιμα.
Με γνώμονα την ανάγκη για την όσο το δυνατό πιο έγκαιρη παροχή κρατικής ενίσχυσης προς τους διάφορους Φορείς, το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας διαφοροποίησε το Σχέδιο Κρατικών Ενισχύσεων Ήσσονος Σημασίας το 2022 και 2023, με τη μετακίνηση της διαδικασίας αξιολόγησης των αιτήσεων στο πρώτο τετράμηνο του έτους. Βρισκόμαστε σε συνεχή επεξεργασία τρόπων ακόμα μεγαλύτερης βελτίωσης της παροχής κρατικής ενίσχυσης, αφουγκραζόμενοι τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ΜΚΟ, με σκοπό τη διασφάλιση της παροχής ποιοτικών υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας προς τους συμπολίτες μας. Λειτουργοί των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, σε όλες τις επαρχίες, βρίσκονται στη διάθεση των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για κάθε αναγκαία στήριξη και καθοδήγηση.
Παράλληλα, με στόχο την άμεση προσέγγιση των συνανθρώπων μας που χρειάζονται τη στήριξη και την αρωγή του κράτους και αναγνωρίζοντας τη μακρόχρονη εμπειρία των τοπικών Αρχών σε θέματα που αφορούν στην κοινότητά τους, υλοποιείται το πρόγραμμα «Κοινωνικός Λειτουργός της Γειτονιάς», του οποίου η πιλοτική εφαρμογή ολοκληρώθηκε και βρισκόμαστε στο στάδιο αξιολόγησης του προγράμματος, με στόχο την παγκύπρια επέκτασή του.
Επιπρόσθετα, έχει προκηρυχθεί φέτος το νέο Σχέδιο Κρατικών Χορηγιών για τη δημιουργία νέων ή την επέκταση υφιστάμενων δομών κοινωνικής φροντίδας στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας 2021 - 2026. Το Σχέδιο επικεντρώνεται στη δημιουργία νέων ή την αναβάθμιση/επέκταση υφιστάμενων Πολυδύναμων Κέντρων για Παιδιά, Κέντρων Φροντίδας Παιδιών και Κέντρων 24ώρης Φροντίδας ενήλικων ατόμων με ανάγκες μακροχρόνιας φροντίδας. Ήδη αρκετοί Φορείς έχουν επιδείξει ενδιαφέρον για το Σχέδιο αυτό.
Ο ρόλος του Κράτους, ιδιαίτερα στα θέματα κοινωνικής πολιτικής, δεν υποκαθίσταται. Και το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας είναι το καθ’ ύλην αρμόδιο για τη διαμόρφωση και υλοποίηση της κοινωνικής πολιτικής.
Οι ΜΚΟ έρχονται επικουρικά να συμβάλουν και να συμπληρώσουν, αν θέλετε, αυτή την πολιτική.
Το Κράτος ενισχύει τις ΜΚΟ τόσο οικονομικά, όσο και εποπτικά, και μαζί δημιουργούμε ένα κοινωνικό δίκτυ προστασίας.
Η αποκέντρωση των κοινωνικών υπηρεσιών αποτελεί πρακτική την οποία ακολουθούν τα σύγχρονα κράτη.
Είναι και δική μου πεποίθηση ότι Κράτος Πρόνοιας δεν μπορεί να είναι από μόνο του το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας. Μόνο μέσα από συνέργειες με άλλα Υπουργεία, άλλες Υπηρεσίες, με άλλους φορείς, με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με ΜΚΟ, μπορούμε να οικοδομήσουμε ένα ανθρωποκεντρικό κράτος με ενσυναίσθηση, χωρίς αποκλεισμούς.
Είμαι υπέρμαχη των συνεργειών αυτών και όλες μου οι προσπάθειες επικεντρώνονται προς εκείνη την κατεύθυνση, χωρίς να υποκαθίσταται ο κεντρικός ρόλος του Κράτους.
Ο ρόλος των εθελοντών στην Κύπρο, και ιδιαίτερα των Οργανωμένων Εθελοντών που δραστηριοποιούνται ενεργά στο πλαίσιο Μη Κυβερνητικών Οργανισμών, είναι, όπως ανέφερα ήδη, ιδιαίτερα σημαντικός. Εξυπακούει ταυτόχρονα και ευθύνες. Θέματα χρηστής διοίκησης των ΜΚΟ και το νομικό πλαίσιο που τις επηρεάζει ξεκαθαρίζονται στο εγχειρίδιο που εξέδωσε παλαιότερα το Παγκύπριο Συντονιστικό Συμβούλιο Εθελοντισμού, το οποίο αποτελεί ένα χρήσιμο βοήθημα για τον κάθε εθελοντή, για τον ρόλο, τις αρμοδιότητες και τις ευθύνες του.
Τέλος, θα ήταν παράλειψή μου να μη συγχαρώ όλες, μία προς μία, τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, μέλη του Παγκύπριου Συντονιστικού Συμβουλίου Εθελοντισμού, αλλά και ένα προς ένα τον κάθε εθελοντή για την κατάθεση ψυχής σε κάθε ανιδιοτελή του πράξη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο εθελοντισμός αποτελεί τη ζωντανή απεικόνιση της ενεργούς εμπλοκής και της συμμετοχικής δημοκρατίας και βοηθά στη δημιουργία μιας υγιούς κοινωνίας προωθώντας κοινές αξίες αλληλεγγύης, ανεκτικότητας και σεβασμού.
Κλείνοντας, θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω ότι η Κυβέρνηση Νίκου Χριστοδουλίδη, και ιδιαίτερα το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας, θα συνεχίσει να παρέχει κάθε δυνατή στήριξη προς τους οργανωμένους Φορείς και τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, ώστε μέσα από συνέργειες να συμβάλουμε στην κοινωνική ανάπτυξη και πρόοδο της χώρας μας για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς.
ΘΘ/ΙΣ