18-04-2019 12:53
Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χάρη Γεωργιάδη στο 9ο Οικονομικό Συνέδριο Λευκωσίας (9th Nicosia Economic Congress)
Σας ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση. Χαίρομαι ιδιαίτερα που έχω την ευκαιρία να απευθυνθώ σε ένα τόσο εκλεκτό ακροατήριο, σε αυτό το καθιερωμένο οικονομικό συνέδριο.
Ακριβώς το γεγονός ότι πρόκειται για ένα ετήσιο θεσμό, για ένα συνέδριο στο οποίο και πέρυσ,ι αλλά και τα προηγούμενα χρόνια είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω, διευκολύνει την παρουσίαση τόσο του απολογισμού για τα όσα έχουν μεσολαβήσει, όσο και του προγραμματισμού όσων πρέπει να ακολουθήσουν στην κυπριακή οικονομία.
Βεβαίως, διανύουμε προεκλογική περίοδο και κανονικά θα έπρεπε να είμαι προσεκτικός, δεν θα έπρεπε για παράδειγμα να αναφερθώ σε κανένα success story μπας και θυμώσει η αντιπολίτευση. Και είναι γεγονός ότι ως Κυβέρνηση συνειδητά επιδιώκουμε την συναίνεση και τη συνεννόηση αντί την αντιπαράθεση. Αλλά, επειδή το τελευταίο διάστημα έχω την εντύπωση ότι η διάθεσή μας να αποφύγουμε την άγονη αντιπαράθεση ίσως ερμηνεύεται και ως ένδειξη αδυναμίας, και επειδή κάποιοι νομίζουν ότι έχουμε όλοι τόσο κοντή μνήμη, θα ήθελα από αυτό το βήμα, να στείλω κάποια μηνύματα:
Κυρίες και κύριοι,
Σε αυτό το πλαίσιο, να αναφέρω τα εξής για την κατάσταση της κυπριακής οικονομίας.
Κατά την χρονιά που μας πέρασε, υπήρξε πρόοδος και βελτίωση σε όλα, σχεδόν, τα μέτωπα. Η οικονομία μας το 2018, όπως και τα αμέσως προηγούμενα χρόνια, συνέχισε να αναπτύσσεται με ρυθμό κοντά στο 4%. Και για φέτος αναμένουμε πολύ ικανοποιητικό ρυθμό ανάπτυξης γύρω στο 3.5%. Βεβαίως, είχε προηγηθεί μια βαθιά και παρατεταμένη ύφεση μεταξύ του 2009 και του 2014, που έχει αφήσει κόστος και συνέπειες, αλλά μπορούμε πλέον να ελπίζουμε ότι μέσα από τις ισχυρές αναπτυξιακές επιδώσεις τα πράγματα θα συνεχίσουν να βελτιώνονται για το σύνολο των συμπολιτών μας.
Υπάρχει μια συνεχής αύξηση στην ιδιωτική κατανάλωση, αλλά και αύξηση στις ντόπιες και ξένες επενδύσεις, που δίνουν ώθηση στην οικονομική δραστηριότητα.
Βελτίωση καταγράφεται και στην αγορά εργασίας. Η ανεργία από το 16-17% έχει περιοριστεί στο 7% και παραμένει εφικτός ο στόχος για επίτευξη συνθηκών πλήρους απασχόλησης μέχρι το 2020. Αυτό με την σειρά του επιτρέπει την βελτίωση στους κοινωνικούς δείκτες, όπως είναι για παράδειγμα η κατανομή εισοδήματος που είναι ήδη σε καλύτερη θέση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά και ο κίνδυνος φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, που αναμένω ότι και αυτός θα είναι σε καλύτερη θέση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο μέχρι το 2020.
Και πρέπει σε αυτό το σημείο να τονίσω, ότι οι ευκαιρίες, οι θέσεις εργασίας και οι καλύτερες απολαβές για τους εργαζομένους, εξασφαλίζονται μέσα από την διαφύλαξη και την ενίσχυση της αναπτυξιακής πορείας και όχι μέσα από κινήσεις που την διακυβεύουν, είτε αυτές είναι δικαστικές ή συνδικαλιστικές ή πολιτικές.
Και ήταν πράγματι αναπάντεχη η πρόσφατη πρωτόδικη δικαστική απόφαση που ουσιαστικά θεώρησε ότι μελλοντικοί μισθοί ,αλλά και μελλοντικές αυξήσεις στο δημόσιο είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα. Έχει όμως αποφασιστεί πλάνο αντίδρασης, θεωρώ πως είμαστε ή θα είμαστε έτοιμοι για κάθε σενάριο και ότι συλλογικά και υπεύθυνα θα μπορέσουμε να διαχειριστούμε και αυτό το ζήτημα, προκειμένου να μην υπάρξει κανένας δημοσιονομικός εκτροχιασμός.
Κατ’ ακρίβεια, τα δημόσια οικονομικά έχουν τεθεί και παραμένουν σε μια τροχιά βιώσιμης διαχείρισης. Αναμένουμε και για φέτος ,όχι μόνο ισοσκελισμένο προϋπολογισμό, αλλά πιθανώς το μεγαλύτερο δημοσιονομικό πλεόνασμα ανάμεσα στα κράτη μέλη της Ευρωζώνης. Και έχω δεσμευτεί στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ότι πριν αποχωρήσω από το Υπουργείο Οικονομικών θα ετοιμάσω τον Προϋπολογισμό και για το 2020, τον έβδομο στη σειρά Προϋπολογισμό αυτής της διακυβέρνησης, και μπορώ και ενώπιών σας να εκφράσω την διαβεβαίωση ότι θα είναι και αυτός ένας ισοσκελισμένος προϋπολογισμός και ότι με κανένα τρόπο δεν θα επιστρέψουμε στις αλόγιστες πρακτικές του παρελθόντος με τα μεγάλα και ανεξέλεγκτα ελλείματα.
Και με αυτό τον τρόπο, με την συνετή διαχείριση των δημοσίων οικονομικών, θα διαφυλάξουμε και θα ενισχύσουμε τη βασικότατη πτυχή της οικονομικής μας πολιτικής που είναι η διατήρηση ενός σταθερού, ελκυστικού και προβλέψιμου φορολογικού πλαισίου, που να ενθαρρύνει την οικονομική και επενδυτική δραστηριότητα.
Κυρίες και κύριοι,
Κατά το 2018 υπήρξε επιδείνωση σε ένα μόνο δείκτη, αυτό του δημοσίου χρέους που ανήλθε στο 102.5%, μια μη-επαναλαμβανόμενη αύξηση που προήλθε από την έκδοση ομολόγων στο πλαίσιο της συναλλαγής για τον Συνεργατισμό. Προς όσους εκφράζουν ανησυχίες για αυτή την εξέλιξη, υποδεικνύω ότι αυτοί που κρίνουν το αξιόχρεο ενός κράτους, είναι οι οίκοι αξιολόγησης και ,τελικά, οι διεθνείς αγορές. Και θυμίζω, ότι σε διάστημα ελάχιστων βδομάδων από την επιβεβαίωση της συναλλαγής για τον Συνεργατισμό, ένας μετά τον άλλο οι οίκοι αξιολόγησης αναβάθμισαν την χώρα μας στην επενδυτική βαθμίδα, σηματοδοτώντας με τον πιο ουσιαστικό τρόπο την σταθεροποίηση της κυπριακής οικονομίας. Το ίδιο θετική ήταν η αντίδραση των αγορών, με ραγδαία αποκλιμάκωση στο κόστος δανεισμού της Κύπρου. Προφανώς οι οίκοι αξιολόγησης και η διεθνής επενδυτική κοινότητα είδαν την στρατηγικά θετική προοπτική των αποφάσεων για τον Συνεργατισμό και τα τραπεζικά, την οποία κάποιοι στο εσωτερικό προσποιούνται ότι δεν βλέπουν.
Το δημόσιο χρέος είναι ψηλό, αλλά το κόστος του μειώνεται δραστικά, η διάρκεια του επεκτείνεται και το κυριότερο, παραμένει σε πτωτική πορεία. Ο στόχος είναι ο περιορισμός του στο 96% μέχρι το τέλος του 2019 και κάτω από το 90% μέχρι το τέλος του 2020.
Και μπορώ να επιβεβαιώσω ότι στο πλαίσιο της διαχείρισης του δημοσίου χρέους εξετάζουμε,πράγματι, το ενδεχόμενο της πρόωρης αποπληρωμής του συνόλου του δανείου που λήφθηκε από τη Ρωσία το 2012. Είμαστε ευγνώμονες στη Ρωσία, που ανταποκρίθηκε στο αίτημα της προηγούμενης Κυβέρνησης, αλλά έκτοτε έχει γίνει σημαντική πρόοδος και θεωρούμε ότι πλέον μπορούμε να βασιστούμε στις δικές μας δυνάμεις.
Κυρίες και κύριοι,
Κατά την διάρκεια του τελευταίου έτους αξιοσημείωτη ήταν η πρόοδος στο τραπεζικό μας σύστημα.
Πριν από ένα χρόνο, από αυτό το βήμα, εξηγούσα ότι «το τραπεζικό μας σύστημα λειτουργεί πλέον κάτω από ένα ιδιαίτερα απαιτητικό, πανευρωπαϊκό, εποπτικό και ρυθμιστικό πλαίσιο. Ότι η πίεση είναι συνεχής και οδηγεί προς μια κατεύθυνση που αναπόφευκτα θα αλλάξει τον τραπεζικό χάρτη, στην χώρα μας και σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Είχα προαναγγείλει ότι το πλαίσιο των κινήσεων περιλαμβάνει την σύσταση εξωτραπεζικού Φορέα Διαχείρισης Δανείων, ανάλογα με την οριστικοποίηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος για τον Συνεργατισμό, στη βάση όρων που θα τεθούν από τους αρμόδιους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Αυτές οι κινήσεις έχουν επισυμβεί. Έχει επίσης ενισχυθεί το νομοθετικό πλαίσιο. Και έχουμε κινηθεί αποφασιστικά προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός πιο ισχυρού και αξιόπιστου τραπεζικού συστήματος, που να είναι σε θέση να εξυπηρετεί τις ανάγκες των συμπολιτών μας και των επιχειρήσεών μας, με διαφάνεια και αξιοπιστία, και να ανταποκρίνεται, ταυτόχρονα, με επάρκεια στις απαιτήσεις που η ευρωπαϊκή Τραπεζική Ένωση δημιουργεί.
Φιλόδοξος στόχος πρέπει να είναι ο περιορισμός των μη εξυπηρετούμενων δανείων που θα παραμένουν στους ισολογισμούς των τραπεζών, σε μονοψήφια ποσοστά, μέχρι το τέλος του 2020.
Κυρίες και κύριοι,
Όσο και εάν κάποιοι προσπαθήσουν να παρουσιάσουν την κατάσταση της κυπριακής οικονομίας μέσα από το πρίσμα του μηδενισμού και της άρνησης, τα δεδομένα μιλούν από μόνα τους. Οι συμπολίτες μας ξέρουν πολύ καλά από που ξεκινήσαμε και που βρισκόμαστε σήμερα. Αλλά ξέρουμε και εμείς, εξίσου καλά, ότι οι συμπολίτες μας περιμένουν και δικαιούνται πολύ περισσότερα. Και μπορούμε να καταφέρουμε πολύ περισσότερα. Μπορούμε να ανεβάσουμε τον πήχη της ευημερίας ακόμη πιο ψηλά, προς όφελος όλων.
Κτίζοντας πάνω σε όσα έχουμε καταφέρει τα τελευταία χρόνια πρέπει να συνεχίσουμε. Να εργαστούμε συλλογικά, όπως πράξαμε και τα προηγούμενα χρόνια, για να διευρύνουμε την παραγωγική βάση της οικονομίας μας. Να προωθήσουμε περαιτέρω την έρευνα και την καινοτομία, την πανεπιστημιακή εκπαίδευση, δημόσια και ιδιωτική, και τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους.
Πρέπει να συνεχίσουμε την προσπάθεια για την προώθηση μεταρρυθμίσεων και αλλαγών στο κράτος και στην οικονομία μας. Και καθημερινά διαπιστώνουμε ότι αυτή η προσπάθεια δεν είναι ούτε απλή ούτε και εύκολη. Για παράδειγμα η απολύτως αναγκαία μεταρρύθμιση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, με την συνένωση Δήμων, βρίσκει αντίσταση. Αλλά δεν πρέπει να τα βάλουμε κάτω. Ούτε και πρέπει να μας φοβίζει το όποιο πρόσκαιρο πολιτικό κόστος. Κυβέρνηση και Βουλή πρέπει να λάβουμε τις αποφάσεις εκείνες που θα διασφαλίζουν την οικονομική βιωσιμότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και θα εξυπηρετούν τους πολίτες.
Και αυτή ακριβώς πρέπει να είναι η προσέγγιση μας για όλα τα ζητήματα. Να μην διστάζουμε να λαμβάνουμε δύσκολες αλλά αναγκαίες αποφάσεις, πηγαίνοντας και ενάντια στο ρεύμα εάν αυτό χρειαστεί, γιατί μόνο έτσι θα πάμε μπροστά. Και μόνο έτσι θα διαφυλάξουμε τη θετική προοπτική της χώρας μας, μιας μικρής χώρας, με μια ανοικτή, αλλά δυναμική οικονομία, που καλείται να λειτουργήσει σε ένα ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από έντονη αβεβαιότητα, η οποία επιβάλλει σε όλους μας εγρήγορση και προσήλωση.
Κυρίες και κύριοι,
Σας ευχαριστώ που με ακούσατε.
(ΑΧ/ΕΙ)
Σχετικά Ανακοινωθέντα
04-09-2024 14:34
Δείκτης Κύκλου Εργασιών στις Υπηρεσίες: 2o Τρίμηνο 2024
03-09-2024 14:09
Εισαγωγές, πωλήσεις και αποθέματα πετρελαιοειδών: Ιούλιος 2024
02-09-2024 16:08
Τριμηνιαίοι Εθνικοί Λογαριασμοί: 2ο Τρίμηνο 2024